ကရင္မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား ျမန္မာမ်ားႏွင့္ လက္တြဲတုိက္ပြဲ၀င္ျခင္း အဂၤလိပ္ျမန္မာ ပထမ စစ္ပြဲမ်ား

၂၇  ရက္ စက္တင္ဘာ ၂၀၀၉

၁၈၂၅ – ခုႏွစ္ ေမလ (၇)ရက္ေန ့မွာ ျဗိတိသွ်တပ္ႏွင့္ျမန္မာတပ္တုိ ့စတင္ တုိက္ခုိက္တယ္။ ျဗိတိသွ်တုိ ့ဖက္မွ ကပၸတိန္ရုိ ့ ကပၸတိန္ကင္ႏြန္ တပ္သာအမ်ားအျပား က်ဆုံးသြားၾကတယ္။ စစ္ဦးစီးမွဴး ဂ်င္နရယ္ေကာ့တန္က တပ္မ်ားကုိ ျပန္ဆုတ္ေစျပီး ေနာက္ပုိင္းတန္းပ်က္ျပီး စစ္အကူေတာင္းရသည္။

ဓႏုျဖဴခံတပ္တုိက္ပြဲမွာ ျမန္မာတပ္ေတြနဲ ့အတူ ဓႏုျဖဴအေရွ ့ႏွင့္ အေနာက္ဖက္မွာရွိတဲ့ တလမ်ဳိးေခ်ာင္းဖ်ား သေဘာသျဗဳေက်းရြာေတြက ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ားဟာ ရြတ္ရြတ္ခၽြန္ခၽြန္ ပါ၀င္တုိက္ခုိက္ၾကတယ္။ မဟာဗႏၵဳလႏွင့္အတူ ပါ၀င္တုိက္ခုိက္ခဲ့တဲ့ ကရင္ေခါင္းေဆာင္ကေတာ့ ဗုိလ္ဟန္ ျဖစ္တယ္။

အင္အားမမွ်လုိ ့စစ္သူၾကီးမဟာဗႏၵဳလ က်ဆုံးသြားတဲ့အတြက္ ၁၈၂၅- ခုႏွစ္ ဧျပီလ(၂)ရက္ေန ့မွာ ဓႏုျဖဴခံတပ္ က်ဆုံးသြားခဲ့ရတယ္။ ဓႏုျဖဴခံတပ္က ဆုတ္ခြါခဲ့ရတဲ့ ကရင္၊ဗမာအင္အားစုကုိ ေရႊလဲဗုိလ္ႏွင့္ ကရင္အမ်ဳိးသား မန္းက်ားတုိ ့ က ဦးေဆာင္ျပီး ဓႏုျဖဴခံတပ္ကုိ ျပန္လည္တုိက္ခုိက္ခဲ့ၾကတယ္။ ျဗိတိသွ်တပ္ အင္အားၾကီးမားလုိ ့တုိက္မရဘဲ ဆုတ္ခြါခဲ့ရတယ္။ ျဗိတိသွ်တပ္ကလည္း ဆုတ္ခြါလာတဲ့ ကရင္ဗမာအင္အားစုေနာက္ကုိ လုိက္လံတုိက္ခုိက္တဲ့အတြက္ ေရႊလန္ဘုိ က်ဳံေပ်ာ္ေျမာက္ပုိင္းေဆာက္တန္းေတာမွာ က်ဆုံးသြားတယ္။ က်န္ရစ္တဲ့ ကရင္၊ဗမာ အင္အားစုကို မန္းက်ားၾကီးက ဦးေဆာင္ျပီးျဗိတိသွ်တုိ ့ကုိ ဆက္လက္ခုခံတုိက္ခုိက္ရင္း ေထာင္ေသာင္ၾကီးတြင္ မန္းက်ားၾကီး က်ဆုံးျပန္တယ္။ မန္းက်ားၾကီး က်ဆုံးတဲ့အတြက္ ကရင္၊ဗမာ အင္အားစုေတြဟာ ခုိရာေက်းရြာေတြမွာ ၀င္ျပီး ကုိယ္ေရာင္ေဖ်ာက္လုိက္ၾကတယ္။ ဧရာ၀တီျမစ္၀ကၽြန္းေပၚမွာ ျဗိတိသွ်ဆန္ ့က်င္ေရးတုိက္ပြဲေတြ ေပ်ာက္က်ားတုိက္ခုိက္ၾကတယ္။

သမုိင္းသစ္ဂ်ာနယ္မွ ေကာက္ႏႈတ္ေဖၚျပထားသည္။

ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္။

ဖါးစည္သံ

Advertisements

ဇင္းမယ္ၿမဳိ ့အေၾကာင္း

scan00112

ကရင္လူမ်ဳိးတုိ ့သည္ တရုတ္ျပည္မွထြက္ခြာလာၿပီး ေတာင္ဘက္သုိ ့ တေနရာမွတေနရာသုိ ့ ေျပာင္းေရႊ ့ ဆင္းသက္လာၾကသည္။ ဤသုိ ့ျဖင့္ ယခု ကေမၻာဒီးယားႏွင့္ ဗီယက္နမ္ႏုိင္ငံရွိသည့္ ပင္လယ္ကမ္းေျခေနရာ အထိ ေရာက္ရွိလာၾကေလသည္။ ဤကဲ့သုိ ့ကရင္လူမ်ဳိးမ်ား ေျပာင္းေရႊ ့ဆင္းသက္လာၿပီး ေနာက္ပုိင္း ႏွစ္ေပါင္း အနည္းငယ္အၾကာတြင္ တရုတ္ျပည္တြင္ ေနထုိင္ၾကသည့္ Continue reading

ေျမရွင္ပေဒသရဇ္ေခတ္ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ား ၿမဳိ ့ျပတည္ေထာင္ျခင္း

ျပည္ေတာ္သာ ဦးထြန္းရီကလည္း “ပါဒႏုိင္ငံေတာ္”သမုိင္းမွာ ကရင္လူမ်ဳိး မင္းဆက္အခ်ဳိ ့ကုိ ေအာက္ပါအတုိင္း ေဖၚျပခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာသကၠရဇ္(၁၈)ခုႏွစ္ သာသနာသကၠရဇ္ (၁၂၀၀)ခုႏွစ္ ေအဒီ (၅၂၈)ခုႏွစ္ ေရာက္တဲ့အခါ၊ ပါဒေနျပည္ေတာ္အေရွ ့ဘက္၊ ယခု သုံးခြနယ္အပါအ၀င္ ဘုရားၾကီးရြာသား ေမာင္သံလွ်င္ အမည္ရွိတဲ့ လူငယ္တဦးဟာ တရားမဲ့တဲ့ ပါဒမင္း (၃၄)ဆက္ေျမာက္ နရိႏၵရာဇာကုိ သတ္ၿပီး သံလွ်င္မွာ “ေစာလီလတ္ရွဲ”အမည္နဲ ့ မင္းျပဳလုိက္တယ္။ ေစာလီလတ္ရွဲကုိ ဒလသား ေမာင္ဒီဆုိတဲ့ ကရင္အမ်ွဳိးသားတဦးက ၀င္ေရာက္တုိင္ခုိက္သတ္ျဖတ္ၿပီး ျမန္မာသကၠရာဇ္ (၅၃)ခုႏွစ္မွာ မင္းျပဳလုိက္တယ္။ ေမာင္ဒီကုိ သကၠရဇ္ (၇၄)ခုႏွစ္မွ မြန္လူမ်ဳိးထမေလာက္အမတ္က ပုန္ကန္ၿပီးဓမၼေသာကရာဇာအမည္နဲ ့ နန္းတက္တယ္။ ထမေလာက္မင္းကုိ ေမာင္ဒီရဲ ့သား မဏိရြတ္ပိ အမည္တြင္တဲ့မင္းသားက တုိက္ခုိက္ၿပီးနန္းတက္ျပန္တယ္။ Continue reading

(ပ၀ုိ)ၿမဳိ ့ သေရေခတၱရာ

(ပ၀ုိ)ၿမဳိ ့ သေရေခတၱရာ


အခ်ိန္ၾကာျမင့္လာၿပီး ေနာက္ပုိင္း ဧရာ၀တီျမစ္၀ ကၽြန္းေပၚတေလွ်ာက္ အေရွ ့ဖက္ကမ္း အေနာက္ဖက္ကမ္းအပါအ၀င္ ကရင္ရြာမ်ား တန္းစီရွိလာေတာ့သည္။ ေက်းရြာတုိင္းတြင္ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္တက်ရွိသည္။ ရြာသူၾကီး ေက်းရြာလက္ေထာက္ အဆင့္ဆင့္ စသည္မ်ား ထားရွိေလသည္။ အခ်ိန္ကာလ ေရြ ့လ်ားသြားသည္ႏွင့္အမွ် ကရင္လူမ်ဳိးတုိ ့သည္ ဖြံ ့ၿဖဳိးတုိးတက္မ်ားလာေလသည္။ ေနာက္ဆုံး ဧရာ၀တီျမစ္၀တြင္ “ပ၀ုိ”ဟုေခၚေသာ ကရင္ရြာၾကီးတရြာျဖစ္ေပၚလာေလသည္။ ဤရြာၾကီးကုိ ၎တုိ ့က “ပ၀ုိဒုံ”(ကရင္ၿမဳိ ့)ဟု ေခၚေ၀ၚၾကေလသည္။ ဤ“ပ၀ုိေ၀”ပ၀ုိဒုံတြင္ ရြာသူၾကီးအျဖစ္ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ “ဖူ ့ပလီး”မွာ ေနာက္ဆုံး ဤၿမဳိ ့၌ပင္ ဘုရင္တပါး ျဖစ္လာသည္။ အျခားေက်းရြာအားလုံးရွိ ရြာသူၾကီးအားလုံးတုိ ့သည္ “ဖူ ့ ပလီး”ဘုရင္၏ေအာက္တြင္ ရွိေလသည္။ Continue reading