ကရင္ႏွင့္ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္၊

CRPP ၏ (၅၃)ႏွစ္ေျမာက္ ျပည္ေထာင္စုေန႔အထိမ္းအမွတ္ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ျပည္ေထာင္စုသေဘာတရားမ်ားစာအုပ္ ေကာက္ႏုတ္စာ။


ကရင္ႏွင့္ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္ Continue reading
Advertisements

ကရင္လူမ်ဳိး တိမ္ေကာပေပ်ာက္ရျခင္းအေၾကာင္းမ်ား

untitled-1(က) လူမ်ဳိးၾကီးမ်ားက လူမ်ဳိးငယ္မ်ားအား
၁။ မတရား အုပ္ခ်ဳပ္ႏွိပ္စက္ျခင္း
၂။ ယဥ္ေက်းမႈ ပ်က္စီးယုိယြင္းေစျခင္း
၃။ ဇာတိဌာေနမ်ားရွိ သယံဇာတ၊ သဘာ၀ပစၥည္းမ်ား ပ်က္စီးေစျခင္း၊ အလြဲသုံးစားလုပ္ျခင္း
၄။ တုိင္းရင္းသားဘာသာစကား သင္ၾကားခြင့္ ဟန္ ့တားပိတ္ပင္ျခင္း၊ လူမ်ဳိးျပဳန္းေအာင္ နည္းလမ္းအမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ ေသြးေဆာင္ဖ်က္ဆီးျခင္း
၅။ လူမ်ဳိးခြဲျခားမႈႏွင့္ ဘာသာခြဲျခားမႈအမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ နည္းခမ္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ တီထြင္ၾကံဆေဆာင္ရြက္ျခင္း
(ခ) မိမိလူမ်ဳိး၏ ဘာသာစကား၊ စာေပ၊ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကုိ မိမိကုိယ္တုိင္က မထိန္းသိမ္း မေစာင့္ေရွာက္ျခင္း (ပ်ဴလူမ်ဳိး)
၁။ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးျဖစ္တည္ျခင္း၏ အသက္ေသြးေၾကာသည္ ယဥ္ေက်းမႈျဖစ္သည္။
၂။ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ဘာသာစကားစာေပ ေပ်ာက္ကြယ္သြားပါက လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးလုံး ေပ်ာက္ကြယ္သြားသည္။(အျခားလူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိး၏လက္ေအာက္သုိ ့ သြတ္သြင္းခံရျခင္းျဖစ္သည္။
ယဥ္ေက်းမႈတုိးတက္ရန္ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ လုပ္ငန္းတာ၀န္ (၄)လုပ္
(က) ေဖၚထုတ္ (ခ) ထိန္းသိမ္း (ဂ) ျမွင့္တင္ (ဃ)ျဖန္ ့ေ၀ ျခင္းတုိ ့ျဖစ္သည္။

ကရင္အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ မန္းဘခင္၏ အတၳဳပၸတၱိအက်ဥ္း

untitled-3
ကရင္အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ မန္းဘခင္ ကုိ ၁၈၈၇ ခုႏွစ္ အဘ မန္းဂီ၊ အမိ ဂါမင္းေအာင္တုိ ့မွ ဧရာ၀တီတုိင္း ဇလြန္ၿမဳိ ့တြင္ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ေမြးခ်င္းေလးေယာက္အနက္ အငယ္ဆုံးျဖစ္သူ မန္းဘခင္မွာ မူလတန္းႏွင့္ အလယ္တန္းပညာကုိ ဟသၤာတၿမဳိ ့ တြင္ သင္ၾကားေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီး အထက္တန္းပညာကုိ ရန္ကုန္မွာ ေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။ ဘီေအဘြဲ ့ကုိ ရန္ကုန္၀ိဇၹာသိပၸံတကၠသုိလ္မွ ေအာင္ျမင္ရရွိခဲ့ၿပီးေနာက္ အမ်ဳိးသားေရး၊ ႏုိင္ငံေရးေလာကသုိ ့၀င္ေရာက္ခဲ့သည္။
၁၉၂၀ ခုႏွစ္ အသက္(၃၃)ႏွစ္အရြယ္တြင္ ဂါနန္းရင္ႏွင့္ အိမ္ေထာင္က်ခဲ့ၿပီး သားႏွစ္ေယာက္၊ သမီးတေယာက္ ထြန္းကားခဲ့သည္။
၁၉၃၄ -၃၅ ခုႏွစ္တြင္ စေကာကရင္ႏွင့္ပုိးကရင္တုိ ့၏ ကြဲျပားေသာ ဘာသာစကားအုပ္စုအရ က်မ္းစာေက်ာင္းမ်ားမွာလည္း တခုစီျဖစ္ခဲ့ရာ မန္းဘခင္သည္ ပုိးကရင္က်မ္း စာသင္ေက်ာင္း၏ ပထမဆုံး ေက်ာင္းအုပ္ၾကီးျဖစ္လာသည္။
၁၉၃၇ – ၃၈ ခုႏွစ္ ၉၁-ဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေခတ္တြင္ မအူပင္နယ္မွ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ တဦးအျဖစ္ အေရြးခံခဲ့ရသည္။ ေနာက္ပုိင္းတြင္ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္အမတ္ ျဖစ္လာသည္။
၁၉၃၈ ခုႏွစ္ ေဒါက္တာဘေမာ္အစုိးရလက္ထက္ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန ့ကုိ တရား၀င္ ရုံးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ရာတြင္လည္း မန္းဘခင္သည္ အမ်ဳိးသားေရးအတြက္ တိတိပပ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူျဖစ္သည္။
၁၈၈၁ မွ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္အထိ္ (၆၅)ႏွစ္ၾကာ သက္တမ္းရွည္ခဲ့ေသာ ေဒါကလူအစည္းအရုံးၾကီးတြင္ မန္းဘခင္က အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ေဒါကလူအစည္းအရုံးၾကီး ေနာက္ဆုံးအတြင္းေရးမွဴးျဖစ္ၿပီးေနာက္ ၁၉၄၃ ခုႏွစ္ K.C.A.B Karen Central Adu Boand ကရင္ဗဟုိအၾကံေပးအဖြဲ ့ကုိ ဖြဲ ့စည္းရာတြင္ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ထုိေနာက္ K.C.O Karen Central Oganizetion ကရင္ဗဟုိအဖြဲ ့ဟု ေျပာင္းလဲဖြဲ ့စည္းခဲ့ၿပီး ေကစီအုိ မွတဆင့္ ေအအုိင္(န္)ယူ ဖြဲ ့စည္းေသာအခါ ပထမဆုံး ဘ႑ာေရးမွဴးအျဖစ္ ျဖစ္လာသည္။ ေဒါကလူအစည္းအရုံးၾကီး၏ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေနရာမွ ဒုိင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ ကရင္ကုိယ္စားလွယ္အမတ္ (၅)ေနရာ ရရွိေရးကုိ၎၊ ၉၁ – ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေခတ္တြင္ (ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ကရင္သီးသန္ ့အမတ္ (၁၂)ေနရာႏွင့္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ (၃)ေနရာ ရရွိေရးကုိ၎ ၾကဳိးပမ္းရာ၌ အေရးပါသည့္ အခဏ္းက႑မွ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ စက္ဖက္၊ နယ္ဖက္၊ အရပ္ဖက္၌ ကရင္မ်ား ေနရာရရွိေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ မန္းဘခင္သည္ အဖြဲ ့ ခ်ဳပ္၏ ေခါင္းေဆာင္တဦးေနျဖင့္ စီစီစစ္စစ္ ျပဳလုပ္၍ ယေန ့အသုံးျပဳေနေသာ ကရင္အမ်ဳိးသားအလံေတာ္ ပုံစံကုိလည္း စီစဥ္ေရးဆြဲခဲ့သည္။
၁၉၄၅ ခုႏွစ္တြင္ ဆာေဒၚမန္စမစ္သည္ စိတ္ၾကဳိက္ဘုရင္ခံ ေကာင္စီအမႈေဆာင္အဖြဲ ့ကုိ ဖြဲ ့စည္းရာ မန္းဘခင္မွ ယင္းဘုရင္ခံေကာင္စီအုပ္ခ်ဳပ္မႈအဖြဲ ့(၀န္ၾကီးအဖြဲ ့၌) ေကာင္စီ၀င္ အမႈေဆာင္လူၾကီး က်န္းမာေရးဌာန ၀န္ၾကီးတဦးျဖစ္ခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးဆင္ႏႊဲေတာ့မည့္ကာလတြင္ ကရင္ဗမာခ်စ္ၾကည္ေရးကုိ ဗမာေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္အတူ စြမ္းစြမ္းတမံ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။
ရန္ကုန္မွာေန၍ လုပ္ေဆာင္ၾကသည့္ေခါင္းေဆာင္မ်ားထဲတြင္ မန္းဘခင္ႏွင့္ဆရာသာထုိတုိ ့မွာ ေရွ ့တန္းက တာ၀န္ယူခဲ့ရသည္။ ဖဆပလအဖြဲ ့ခ်ဳပ္တြင္လည္း ကရင္အမႈေဆာင္လူၾကီး ႏွစ္ေနရာေပးရာ မန္းဘခင္သည္ အမႈေဆာင္လူၾကီး တဦးျဖစ္လာသည္။
မန္းဘခင္သည္ ၁၉၄၈ ခု ဇူလုိင္လ (၁၉)ရက္ေန ့ အသက္ (၆၁)ႏွစ္အရြယ္တြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။
သမုိင္းေလ့လာေရး ႏုိင္ငံသစ္စာေစာင္ အမွတ္(၇)မွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္

ကရင္အေမြဆုိင္

၁။ ကရင္မ်ားသည္ အေမြဆုိင္မ်ားျဖစ္သည္

 

ကရင္မ်ားသည္ ျမန္မာျပည္တြင္းသုိ ့ ဦးဦးဖ်ားဖ်ား ၀င္ေရာက္လာေသာ လူမ်ဳိးမ်ားျဖစ္သည္ဟု ရာဇ၀င္ Continue reading

ကရင္အမ်ဳိးသားတုိ ့၏သကၠရာဇ္

ff-1

တရုတ္ျပည္၊ မြန္ဂုိလီးယားေတာင္ပုိင္း ယူနန္ျပည္တြင္ ေနထုိင္ၾကေသာ ကရင္အမ်ဳိးသားတုိ ့ သည္ စုိး မုိးအုပ္ခ်ဳပ္သူတုိ ့၏ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈတုိ ့ကုိ မခံမရႏုိင္ၾက၍ စည္းေ၀းတုိင္ပင္ၾကၿပီး Continue reading

ပဒုိမန္းရွာလာဖန္း အတၴဳပၸတၱိ

0g

ပဒုိမန္းရွာလာဖန္းအား ၁၉၄၃ ခုႏွစ္၊ ဇူလုိင္လ (၅)ရက္ေန ့တြင္ ဧရာ၀တီတုိင္း ပန္းတေနာ္ ၿမဳိ ့နယ္၊ ေတာေက်ာင္းေက်းရြာေန အဖ မန္းဘေသာ္ႏွင့္ အမိ ဂါနမ့္တင္တုိ ့မွ ဖမြးဖြားခဲ့ သည္။ ေမြးခ်င္းေမာင္ႏွ မ (၂)ေယာက္အနက္ ဒုတိယေျမာက္သား ျဖစ္သည္။ အမည္အရင္း မန္းခ်စ္ေရႊ ျဖစ္ၿပီးေတာ္လွန္ေရး အမည္မွာ မန္းရွာလားဖန္း ျဖစ္သည္။ Continue reading

ပဒုိမန္းရွာကုိ ဘာေၾကာင့္လုပ္ၾကံသလဲ၊ ဘယ္လုိလုပ္ၾကံသလဲ

man

ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၄ ရက္ေန႔ အေမရိကနု္ႏိုင္ငံ နယူးေယာက္ စံေတာ္ခ်ိန္ မနက္ ၈ နာရီခြဲ ေလာက္မွာ မိတ္ေဆြတဦး က ဖဒိုမန္းရွာ လုပ္ၾကံခံလိုက္ရေၾကာင္း သတင္းေပးပို႔ပါတယ္။ လုပ္ၾကံခံရပံုအေၾကာင္း သူရွင္းလင္း ေျပာျပေန ခဲ့ခ်ိန္မွာ စကားတခြန္းမွ ျပန္ျပီး မေျပာခဲ့ႏိုင္ပါဘူး။ ဖဒိုမန္းရွာ လုပ္ၾကံခံရတဲ့သတင္းဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို အ ေတာ္ေလး တုန္လွဳပ္ သြားေစခဲ့ပါတယ္။ Continue reading